Şubedeki telefon bütün sıkıcılığıyla çalıp duruyordu. Sonunda memur A., başını evraklardan kaldırıp ahizeyi kaldırdı. Buyrun! "Ben ... İlçesi Emniyet Amirliğinden Komiser K... X.'in askerlik durumuna bakar mısınız? Durumu nedir?" - "Tamam, on dakika sonra arayınız." Yılların yorgunu Memur A. masasından doğruldu ve arka duvara bitişik kocaman metal dolabın uzun kapağını açtı. Sayısız dosyaların içinden, X.'in numaralı dosyasını buldu. 222 sayılı dosya. Kapağı öylece bırakıp yerine oturdu. ve dosyayı açıp incelemeye başladı. Tabi evrak namına bir şey varsa inceleyecekti. Kendisine iletilen bir kaç kağıdın, yoklama çağrılarının kopyaları dışında hiçbir belge yoktu." Telefon tekrar çaldığında cevap verdi: "Hayır yapmamış." Emniyet Amirliği, bu defa, kayıtlardaki nüfus müdürlüğüne başvurdu. ... İli Nüfus Müdürlüğü de, arşivlerindeki taramalarından böyle bir kişiye ulaşamadı. Durum, geri Emniyet'e bildirildi. Soruşturmaya muhatap olan tüm memurlar şaşırıyordu. Sonra bu şaşkınlık sağa sola anlatılarak büyütülüyor ve yayılıyordu. Devletin ilgili kurumları X.in peşine düşmüştü. Bu adam hiç mi devletle ilişkiye girmemişti? Hiç mi verilmesi gerekli bir resmi belge hazırlayıp vermemişti? Mesela kayıtlı olduğu yerdeki muhtarlık ikametgah belgesi vermiş miydi kendisine? Kayıtlara bakıldı, kimlik numarası girildi ama böyle şahsa ulaşılamadı. Emniyet Müdürlüğü bunu onur meselesi yapmıştı. Ne olursa olsun X. bulunmalıydı. Telefon operatörlerine yazı yazıldı fakat aradıkları cevabı alamadılar. Belli ki bu X. kişisi, başka bir çağa aitti de, telefon kullanmıyordu. Bu adam nerede yaşıyordu böyle? Soruşturmayı yürüten Komiser K.'nin kafası, X.'in muallakta kalan varlığyla dolmuştu. Başka bir çare düşünüldü ve deftardarlıklara, vergi dairelerine bakıldı. X. adına hiçbir dosya açılmamıştı. Demek ki hiç bir vergi işlemine muhatap olmamıştı kaçak X... Komiser K., ülkedeki ilkokulları taramak istedi, ama çoğusu süresi dolan arşivlerini kalorifer kazanlarına yada sobalara doldurmuştu. Liselere yazdı bu defa, ancak belli ki bu X. adlı kaçak, herhangi bir liseyle de hiç muhatap olmamıştı. Komiser K., X.'in belki de düşmüş, sersefil birisi olduğuna ikna oluyordu günbegün. Belki de K, kendisini böyle yana yakıla arıyorken, o çöpleri karıştırıyor, çürük artıklarla karnını doyurmaya çalışıyordu ve devlet te, hakkında tutulmuş dosyalar da, teknoloji de ipinde değildi. X. muhtemelen sistem dışı kalmıştı veya sistemde hiç olmamıştı. Evet ya, belki X. tamamen bir dosya idi. Komiser K., bu düşüncesine odaklaşıyordu artık. X. tastamam bir dosya idi ve sistem düşmanı bir memur, sisteme bir oyun etmek istemişti. X. diye bir hayalet oluşturmuş ve sistemin kanallarından dolaşıma sokmuştu. Komiser K., durumu üstlerine açtığında kocaman bir gülüşle karşılanmıştı. Kendisinin kafayı peynir ekmekle yediğini ima ettiler. Hatta can dostu D. bile gülerek, "Senin emekliye ayrılma vaktin geldi de geçiyor bile" demiş ve ellinin ortasına gelen yaşını anımsatmış oluyordu böylece. Ama komiser K., X.'in varlığını yada yokluğunu ispatlamakta kararlıydı. "Bu hergele, eğer yaşıyorsa, muhakkak yola bir kırıntı düşürmüş olmalı." diye söyleniyordu kendi kendine. Elleri klavyenin üstünde geziniyor, sanki bir şey aklına hemececik gelecek te, onu araştıracakmış gibi içini bir tazyik basıyordu. Az sonra düşünceleri dağılıp, uykuya daldığında da, binlerce dosya arasından X.'in dosyasını aradığını görüyordu. Sonra kendisinin de bir dosya olduğunu görmüş ürpererek uyanmıştı. Alnından sildiği teri de kırlaşmış saçlarını tararken silmişti. Rüyasını düşünürken, yorumlamaya çalışırken, tekrar X.'in hayali varlığını düşünmeye koyuldu. Bu X. eğer bulunabilirse, şahsen kendisinden hesap soracaktı. Çünkü kendisini araştırma, bir hayli tuzluya mal olmuştu.

Günler, haftalar, aylar, yıllar geçti, başka soruşturma konuları çıktı ve komiser K.nin aklı başka dosyalara dağıldı. Sürüncemede kalan X.'nin dosyası, sonunda arşive kaldırıldı ve orada unutuldu. Artık emekliye ayrılmış olan Komiser K. için de, artık hayal meyal hatırlayıp çevresine anlattığı ilgi çekici bir anı oldu. Birkaç yıl sonra ise, bu defa K'nın kendisi başkaları için bir anı oldu ve onun kafayı gömdüğü soruşturma dosyasıyla beraber, önce seyrekleşip, sonra da tastamam unutuldu. Komiser K'nın dosyası ise, ilgili tüm devlet dairelerince, kendi arşivlerine çoktan kaldırılmıştı.

alıntı...